با توجه به قضایای اخیر و کمی تامل در اقدامات و عکس العمل دولتمردان و دولتمرد نمایان ملت دوست ! متوجه میشویم که در تمامی موارد بررسی این مشکل به جای یافتن راه حل در صدد پاک کردن صورت مساله بوده ایم ! پس یه بار دیگه این صورت مساله رو  مطرح میکنیم . 

 

صورت مسئله :

     - نتورک مارکتینگ یا فروش شبکه ای و یا بازار یابی چند لایه ای و .... (۱*)  و دسیسه هرمی !

 

 

نت ورک مارکتینگ چیست ؟

 

نتورک مارکتینگ یا فروش شبکه ای  ویا چند لایه ای که گاهی هم مفهوم با فروش مستقیم یا Direct Selling می باشد ؛  روشی است برای عرضه محصولات که در آن تولید کننده به جای استفاده از پخش کننده ها با حق کمیسیون بالا برای عرضه ی محصولات ، از طریق  مشتریان خود و به صورت  تبلیغ کلامی( Words of Mouth ) اقدام به عرضه و  فروش محصولات خود می کند . در این روش ۸۰ درصد مبلغی که به عنوان کمیسیون به پخش کننده داده میشود بین تولید کننده و  مشتری تقسیم میشود . یعنی تقریبا ۴۰ درصد از آن مشتری و ۴۰ درصد هم از ان تولید کننده است . در این روش مشتری هم به تولید کننده در فروش محصولات کمک میکند و هم منفعتی برای خود کسب میکند ؛ که این منفعت میتواند به صورت یک سری تسهیلات خاص باشد و یا مبلغ معینی به عنوان پاداش نقدی.

این روش عرضه ی محصولات بر خلاف باور عده ای زیادی از افراد ؛ روشی جدید نیست . این روش از حدود سال ۱۹۳۰ در امریکا به صورت کاملا مشهود آغاز به کار کرد و  در دهه ی ۵۰  کاملا شناخته میشود .  هم اکنون هم بیش از ۳۰۰۰ کمپانی در سراسر دنیا برای عرضه ی محصولاتشان از این روش استفاده میکنند ؛ که در آمد خالص آنها تنها در سال ۲۰۰۳ حدود ۸۰ میلیار دلار امریکا بوده که چندین برابر (۳*) درامد نفتی کشورمان  ایران است . شایان ذکر است که هم اکنون بیش از ۴۴ میلیون نت ورکر در دنیا مشغول به فعالیت هستند . که تمامی اطلاعات مختصر فوق میزان اهمیت این موضوع  که امروزه همراه و  همگام با گسترش فناوری اطلاعات و بویژه شبکه اینترنت در دنیا به یک صنعت مهم و بسیار جدی تبدیل شده است را نشان میدهد و  هر گونه خطا و اشتباه در برخورد با این صنعت در کشوری مانند ایران  (که در ذیل به بررسی وضعیت کشور نیز می پردازیم )  کاملا  غیر قابل اغماض است و به مثابه ضربه ی مهلکی بر آینده ی اقتصادی و اجتماعی و گاها سیاسی کشور خواهد بود که مسئولیت جلوگیری موارد فوق مستقیما متوجه مسئولان مرتبط و غیر مرتبط ! که از روی احساسات و مواردی دیگر  در این امور مداخله میکنند ، بوده ؛ می باشد و خواهد بود .!

 

دسیسه هرمی چیست و آیا نتو رک مارکتینگ و دسیسه هرمی یکی است ؟

 در ابتدا توضیحی راجع به دسیسه هرمی ارایه میکنم .

در دسیسه هرمی هیچ گونه کالای عرضه نمی شود و تنها اوهام و خیالات به افراد فروخته میشود و اگر هم کالای فروخته شود به قیمتی بسیار گرانتر از عرف فروخته میشود و نحوه واگذاری محصولات هم یک روال نامشخص و گنگی را طی میکند .در دسیسه هرمی برای پیشبرد کار به هر گونه دروغ و  وعده ی متوسل میشوند .

موارد فوق باعث میشود که بازار یابی شبکه ای به دسیسه هرمی تبدیل شود . در این مورد کمپانی امریکایی AMWAY  که از فروش شبکه ای برای عرضه محصولات خود استفاده میکند حدود ۵۰ سال قبل توسط دادگاه FTC به انجام دسیسه هرمی متهم شده بود که کمپانی بعد از ۴ سال کشمکش نهایتا با تکیه بر ۳ قانون که به سه قانون طلایی AMWAY معروف است  توانست از اتهام دسیسه هرمی تبریه شود . و از آن به بعد نتیجه این پرونده  مبنایی برای تمیز دادن بین دسیسه هرمی و  نت و رک مارکتینگ در امریکا اغلب کشور ها شد .

با توجه به تجربه یی مانند AMWAY دیگر عاقلانه نیست که مشابه این تجربه را ما در کشور خودمان داشته باشیم  زیرا تجربه را تجربه کردن عین حماقت است ! که امیدوارم  این مهم را مسئولان امر هر چه سریع تر درک کنند .( ۴* )

 

خب سوالی که خیلی از دوستان دارند اینست که چرا این موضوع در عین روشنی و ساده گی  بدین صورت نابسامان است ؟

تاریخ و تجربه گواه براین است که با ورود هر پدیده و وموج جدیدی به هر کشور و فرهنگی و بویژه فرهنگ ایرانی٬ چه از شرق چه از غرب با مقاوت های انبوهی مواجه بوده است که همه ی آنها ریشه در ترس از تغییر و دگرگونی دارد.  بعد از اندک زمانی در صورت فراگیر بودن آن موج مقابله ها تقلیل میافتند و مردم با ان موج همسو میشدند اما زمانی این امر میسر میشد که به واسطه ی کوته بینی عده ای از افراد فرصت های ملی زیادی از دست رفته بود !. فرصت های که اکنون من و شما را می ساختند و  فردای ایرانیان بعد از ما را درخشانتر میکردند .

و این مقابله در مورد صنعت نتورک مارکتینگ نیز صادق است . و مدتی تقریبا طولانی است که این مقابله ها گاه و بی گاه شدت میابند و متاسفانه نکته ی که در نظر گرفته نمیشود اینست که این مقاومت ها و مسایلی که پیرو آن ایجاد میشوند فقط مختص کشور ما نیستند بلکه در سایر ممالک هم واقع شدند و برایشان راه حل های مناسبی بافته شده است . حال باید به جایی صرف انرژی و زمان یک ملت  برای مقابله ،به تجربیات آنها مراجعه کرده و از آنها مطابق با فرهنگ خود جهت حل مشکلات استفاده کنیم  . درست مانند تجربه ای که سایر ممالک از نمونه AMWAY  امریکایی کردند. در واقع تجربه را دوباره تجربه نکنیم ، کاری که اکثریت ما به واسطه ی غرور  و تکبر بار ها و بارها انجام میدهیم .

پس مسیولین به جای قرار دادن خود در جایگاهی بالاتر از جایگاه مردم به بررسی این موارد به صورت کاملا اصولی و منطقی بپردازند و در این زمینه اطلاعات کاملی را بیاموزند نه اینکه مدام و مدام با دیدی بالا به پایین به مردم ، جامعه و مشکلات آن نگاه کنند و تصمیم بگیرند، چون تجربه نشان داده که این نوع دید نیز مفید واقع نمیشود و تکرار آن هم همان حماقتی است که پیشتر از این بیان کردم .

از دیگر مواردی که در ذهن خیلی از دوستان موجود است سوال زیر میباشد :

مشکل قانونی و شرعی این صنعت چیست ؟

 

اگر به خاطر بیاورید در ماه های اخیر طرحی در مجلس به همت! آقای کاتوزیان تصویب شد و آن منع  نتورک مارکتینگ بود . خب اگر به قضایای مربوط به نتورک مارکتینگ در ۳ سال اخیر توجه کنید و در کنار آن به تصویب این طرح ، متوجه میشوید تا کنون هر مطلبی که از طرف رسانه ها و دولت تحت عنوان مجرمانه بودن فعالیت در نتورک ها و شرکت هایی که بدین صورت فعالیت میکنند وجود داشته صحت نداشته و تمامی آنها بلوف بوده است !

تا حدی که بنده از قانون اساسی خبر دارم و از نص طرح تصویب شده و صحبتی که با متخصصین عرصه امور قضائی داشتم ، مطمئن هستم که این طرح سرشار از ایراد است و فاقد قابلیت  تنفیذ قانونی است زیرا از مطالب مطروحه در این متن هر نتورکری میتواند حکم تبرئه خود را به راحتی از قاضی بگیرد . برای اشاره به ضعف این طرح بنده اصل ۹ قانون اساسی را اینجا مطرح میکنم و خودتان نتیجه گیری کنید .

اصل ۹ قانون اساسی : هیچ مقامی حق ندارد حتی به نام استقلال و تمامیت ارضی کشور ، آزادی های مشروع را هر چند با وضع قوانین و مقررات سلب کند ! .

 

خب اصل فوق را با طرح تصویب شده مقایسه کنید و نتیجه گیری کنید .

 

و اما در مورد مسایل شرعی مربوط به این بحث .

در تاریخ بعد از انقلاب ایران همواره با مواردی مواجه بوده ایم که ممنوع  و حرام و قبیح  اعلام شدند اما با گذشت زمان آزاد و حلال اعلام شدند . مثل خرید و فروش و بازی شطرنج ، خرید و  فروش آلات موسیقی ، پوشیدن لباس های رنگی برای بانوان ، و لباس آستین کوتاه برای مردان .....

در مورد بحث ما ، نظرات تمامی مراجع از طریق استفتائات کسب و اعلام شده و فتاوای ایشان بر مبنای احتیاط است ، یعنی نظر عالم بر این بوده است . در ثانی دادن فتوا به گونه ای نست که عموم تصور میکنند و مراجع به راحتی فتوا نمیدهند و همواره از صدور فتوا محترزند . بلکه انچه تا کنون تحت عنوان فتوا اعلام شده رای مراجع عالی قدر میباشد که هر زمانی میتواند متناسب با شرایط توسط مراجع تغییر داده شود.  

در ضمن معاملات انجام شده در نتورک های سالم و خوب که با دسیسه هرمی یکی نیستند شرایط یک معامله حرام را ندارد . زیرا نه اکل مال غیر به باطل است و ونه ربوی و نه قمار بلکه بیع سلف است  و دارای حق العمل کاری است .

لازم به ذکر است که تمامی مراجع غظام برای شخص بنده دارای احترام هستند و ومطالبی که در باب شرع ذکر کردم تنها نظر و عقیده شخصی بنده می باشد که بواسطه اطلا عات دینی خودم بیان کردم  و نمی تواند ملاکی برای دیگران باشد .

 

مزایای بازاریابی شبکه ای برای کشوری مثل ایران چیست ؟

 

هم اکنون در کشور ۱۳% تا ۱۷%  از جوانان بیکار هستند که پیش بینی ها حاکی از رسیدن این میزان به ۲۰ ٪ در سال ۱۳۹۰ است . در سراسر دنیا ۵٪ به بالا را مشکل امنیت ملی میدانند حال اگر پیش بینی ها درست باشد و  در سال ۱۳۹۰ ۲۰٪ از جوانان کشور بیکار باشند دیگر مشکل فرا امنیتی و فرا ملی خواهد شد!!! . هم اکنون اگر با دقت به جامعه نگاه بیندازید علایم این فاجعه را به راحتی مشاهده میکنید . فقر در جامعه بیداد میکند ، زییر بنای اقتصادی مملکت کاملا ویران است و به دنبال آن ساختار فرهنگی جامعه در حال گسستن از هم است . آمار فساد به طور سرسام آوری بالا رفته و میرود به گونه ای که ظرف ۳-۴ سال گذسته بازه ی سنی فحشا به زییر بیست سال رسیده که این علاوه برر تمامی مشکلات فوق یک فاجعه فرهنگی و عقیدتی است در جمهوری اسلامی که مستلزم توجه ویژه و فوری مسئولان است .

بازرگانان و صادر کنندگان کشور در بازار های جهانی عاجزند و توانایی رقابت با رقبا را به واسطه ی ضعف در بازاریابی ندارند. به طور مثال ایران تولید کننده بیشتر از ۹۵٪ زعفران دنیاست اما اسپانیا با تولید حدود ۳٪ زعفران از بزرگترین صادر کنندگان زعفران دنیا است ! این تنها مشتی از خروار بود و ما در عرصه ها دیگری مانند صنایع دستی و  سنگ های تزیینی ساختمانی و .........

متاسفانه در چند دهه ی اخیر کرختی و عدم سخت کوشی و روحیه انجام کار ها به صورت انفرادی در میان جوانان ایرانی گسترش یافته که خود معضلی جدی است .

حال با توجه به مطالب ذکر شده می توان تمامی و  یا قسمت اعظم مشکلات فوق را از طریق نتورک مارکتینگ حل کرد و توسعه اقتصادی کشور کمک کرد .

 

:: حرف آخر ::

حقیقت امر آن ا ست که با یک و یا دوصفحه نمیتوان به این مبحث مسلط شد و بر روی آن اظهار نظر کرد . نت ورک مارکتینگ پدیده ایست که باید از ان استفاده کرد در جهت نیل به اهداف ملی خود . این صنعت به مثابه موجی عظیم است که مقاومت در برابر آن محکوم به شکست و تحمل خسارت است اما استفاده اصولی از آن و هدایت آن موجب تعالی جامعه خواهد شد .

حتی به فرض محال اگر این صنعت تهدیدی باشد باید آن را به یک فرصت تبدیل کرد .

امیدوارم مطالب فوق مفید واقع شود و وشما با این صنعت یه درستی آشنا شوید . در ضمن این صنعت را نباید محدود به چند شرکت بزرگ و کوچک کرد .

خوش باشید ..

 

:: پاورقی :: 

۱.Multi Level Marketing (MLM),Pyramid Scheme 

۳.تقریبا ۵ برابر درآمد نفتی ایران .

۴. متاسفانه برخی از پیشتازان مخالفت با این صنعت در برنامه های تلویزیونی فقر اطلاعاتی خودشان را نشان میدهند و گاها خود را قیم مردم دانسته و کباده ی دفاع از اقتصاد مملکت را میکشند و تجربه ی سالهای زندگی در غرب را به رخ دیگران میکشند و مدام عقاید خود را بر دیگران تحمیل میکنند .

اگر آخرین نشست خبری شبکه ۲  در مورد نتورک مارکتینگ را مشاهده کرده باشید منظور بنده و افرادی که مدنظر قرار دارم را فهمیده اید .